معمولاً رئیس یا مدیر عامل اندیشکد‌ه‌های بزرگ آمریکایی نقش سخنگو، تدوین‌گر راهبرد سازمان و جلب کننده ی منابع مالی را ایفا می‌کند. ایفای همزمان این نقش‌ها نیازمند دامنه ی گسترده‌ای از توانمندی‌های علمی، مدیریتی، ارتباطی و تیزهوشی سیاسی است. رئیس اندیشکده‌ معمولاً مستقیماً به هیئت امنا یا هیئت مدیره گزارش می‌دهد. با توجه به این که رئیس اندیشکده بیشتر وقت خود را خارج از اندیشکده‌ صرف می‌کند (برای سخنرانی یا جذب منابع مالی)، معمولاً امور روزمره ی مدیریتی به عهده ی دیگر کارمندان ارشد گذاشته می‌شود.

هیئت مدیره ی یک اندیشکده ی بزرگ آمریکایی از چهره‌های برجسته درحوزه‌های کسب و کار، مالی و دانشگاهی، اعضای سابق دولت و کنگره و گاهی، اعضای دیگر اندیشکده‌ها تشکیل می‌شود. اندیشکده‌ ی بروکینگز مثال بسیار خوبی در این زمینه است.

رئیس فعلی بروکینگز استروب تالبوت،[1] دانش‌آموخته ی دانشگاه‌های ییل و آکسفورد است. او در سال 1993 و پس از بیست و یک سال گزارشگری برای مجله ی تایمز، وارد وزارت خارجه ی آمریکا شد و مدتی نیز معاون وزیر خارجه ی دولت بیل کلینتون بود. هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا در دولت اوباما، در سال 2011 تالبوت را به ریاست هیئت سیاست‌گذاری روابط خارجی در وزارت امور خارجه برگزید. تالبوت اکنون عضو گروه استراتژی اسپن[2] (یک مرکز مطالعاتی و آموزشی در واشنگتن)، عضو آکادمی علم و هنر، عضو آکادمی دیپلماسی، رئیس هیئت مدیره بنیاد دیچلی[3] (واقع در انگلستان) است. وی پیش از این در اندیشکده‌های کارنگی و شورای روابط خارجی هم عضو بوده است.

مهم‌ترین اعضای هیئت امنای بروکینگز عبارت‌اند از:

·    جان تورنتون: [4]  رئیس هیئت امنا، متولد 1954، دانش‌آموخته ی دانشگاههای هاروارد، آکسفورد و ییل، ییل، استاد دانشگاه سینگوا در پکن، رئیس سابق بانک چند ملیتی سرمایه‌گذاری گولدمن سَکس ایالات متحده آمریکا، عضو هیئت مدیره شرکت‌های اینتل، پسیفیک سنچری گروپ، فورد، نِتکام چین و هولدینگ اچ. اس. بی. سی، عضو اندیشکده‌ شورای روابط خارجی،[5] عضو هیئت امنای مؤسسات گوناگون از جمله کمیسیون قانون‌گذاری اوراق بهادار چین، کمیته ملی روابط آمریکا- چین، بنیاد میراث نلسون ماندلا (آمریکا)، دانشکده ی مدیریت دانشگاه ییل و غیره.

·    گلن‌هاچینز: [6]  نایب رئیسهیئت امنا، دانش‌آموخته ی دانشگاه هاروارد، سرمایه‌گذار، مشاور اقتصاد و بهداشت و درمان دولت بیل‌کلینتون، عضو چندین مؤسسه ی سرمایه‌گذاری، عضو هیئت مدیره ی بانک فدرال رزرو نیویورک.

·         سوزان نورا جانسون: [7]  متولد 1957، دانش‌آموخته ی دانشگاه های هاروارد و کالیفرنیای جنوبی، رتبه 34 در لیست «100 زن قدرتمند جهان» در مجله فوربز، حقوقدان، نایب‌رئیس سابق گولدمن سَکس، رئیس مؤسسه ی بازارهای جهانی، عضو اندیشکده‌‌های رند کارنگی، عضو شورای تعالی در حکمرانی[8] و بنیاد مارکل،[9] عضو گروه مشاوران سازمان ملل در بخش‌های مالی، عضو هیئت امنای دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، عضو هیئت مشاوران دانشکده ی پزشکی دانشگاه هاروارد، مشاور مؤسسه اسپن.[10] 

·    دیوید روبنستاین: [11] متولد 1949، دانش‌آموخته ی دانشگاه های دوک و شیکاگو، یهودی، فعال در تأمین سرمایه و کارهای بشردوستانه (او نیمی از ثروتش را صرف کارهای بشردوستانه کرده است)، یکی از ثروتمندترین افراد در آمریکا (با سرمایه‌ای حدود سه میلیارد دلار به گزارش مجله یفوربز)، یکی از مؤسسان شرکت مدیریت سرمایه ی کارلایل گروپ،[12] عضو هیئت امنای دانشگاه شیکاگو، رئیس هیئت امنای مرکز کندی در واشنگتن، نایب رئیس هیئت مدیره ی مرکز لینکلن در نیویورک.

انتصاب رئیس، تصویب بودجه، طراحی برنامه‌های بلند مدت و کسب اطمینان از تطابق برنامه‌ها بامسئولیت سازمان و حفظ استقلال اندیشکده بر عهده ی این هیئت قرار دارد. جذب منابع مالی نیز یکی دیگر از وظایف مهم هیئت امنا است.

اندیشکده‌ها معمولاً از وجود هیئت مشورتی نیز استفاده می‌کنند. برای مثال، هر یک از مؤسسات هوور، امریکن، انترپرایز و بروکینگز از یک هیئت مشورتی متشکل از دانشگاهیان برجسته برخوردار هستند. در هیئت‌های مشورتی دیگر اندیشکده‌ها نیز چهره‌های برجسته سیاسی و اقتصادی و حتی اعضایی از کنگره ی آمریکا حضور دارند. اندازه ی هیئت مشورتی در اندیشکده‌های مختلف متفاوت است، اما عدد 25 را می‌توان متوسط تعداد اعضای هیئت مشورتی در نظر گرفت.

 

جدول شماره 2 : آمار مقایسه‌ای تعداد پژوهشگران اندیشکده‌های مختلف (آمار مربوط به سال 2007)

نام اندیشکده	تعداد پژوهشگران مقیم	تعداد پژوهشگران غیر مقیم	مجموع
مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی	6	6	12
مرکز نیکسون	6	0	6
بنیاد آمریکای جدید	20	0	20
موسسه سیاست پیشرو	18	18	36
مؤسسه اقتصاد بین‌الملل	18	0	18
موسسه هادسون	50	40	90
مرکز اولویت‌های سیاست و بودجه	39	0	30
منابع برای آینده	38	32	70
مؤسسه کیتو	37	31	68
مؤسسه امریکن انترپرایز	58	15	72
مرکز مطالعات بین‌المللی و راهبردی	94	54	148
موقوفه کارنگی برای صلح بین‌الملل	48	4	52
اداره ملی تحقیقات اقتصاد	0	500	500
شورای روابط خارجی	65	85	185
مؤسسه هوور	80	80	160
مؤسسه بروکینگز	98	221	319
بنیاد هریتج	45	48	93
مؤسسه اربن	263	0	263
رند	640	460	1100

 

تقریباً همه ی اندیشکده‌ها، علاوه بر پژوهشگران دائمی (مقیم)، از پژوهشگران وابسته و مدعو نیز استفاده می‌کنند. پژوهشگران مقیم معمولاً قراردادهای دائمی دارند. در مقابل، پژوهشگران غیر مقیم معمولاً به صورت پاره‌وقت و از راه دور با اندیشکده‌ها همکاری می‌کنند. در جدول شماره 2 آمار مقایسه‌ای تعداد پژوهشگران در اندیشکده‌های مختلف ارائه شده است.

اندیشکده‌ها بیشتر در مراحل نخستین فرایند سیاست‌گذاری، یعنی مراحل تعریف مسئله و طراحی دستورالعمل، تأثیرگذار هستند. در آمریکا راههای کاملاً متفاوتی برای اثرگذاری در فرایند تصمیم‌گیری است. در حالی که برخی تلاش ‌می‌کنند با تلاش‌های بی‌سر و صدا و پشت پرده به مقصود خود برسند. عده‌ای دیگر تلاش می‌کنند با جهت‌دهی به افکار عمومی اهداف خود را دنبال کنند. بیشتر اندیشکده‌های مهم آمریکا از هر دو ابزار برای تأثیرگذاری در فرایند سیاست‌گذاری استفاده می‌کنند. بنابراین، برای سنجش میزان نفوذ یک اندیشکده‌، باید به شاخص‌های متفاوتی توجه کنیم. این شاخص‌ها را می‌توان در چهار دسته طبقه‌بندی کرد:

·    شاخص‌های نشان دهنده ی منابع: توانایی اندیشکده درجذب و حفظ متخصصان و تحلیل گران برجسته؛ سطح، کیفیت و ثبات حمایت مالی، نزدیکی و دسترسی به تصمیم گیران و نخبگان سیاسی، کارکنان ماهر، اعتبار نهادی، کیفیت و قابل اعتماد بودن شبکه ها، روابط خوب در رسانه و جامعه ی دانشگاهی و سیاستی.

·    شاخص‌های خروجی: تعداد و کیفیت ایده‌ها و پیشنهادهای سیاستی؛ انتشارات (کتاب‌ها، مقالات، خلاصه‌های سیاستی و ...)؛ مصاحبه‌های جدید، کنفرانس‌ها، سمینارها و جلسات توجیهی و تعداد کارکنانی که برای سمت‌های دولتی و مشاوره‌ای نامزد می‌شوند.

·    شاخص‌های سودمندی نتایج: اعتبار نزد رسانه‌ها و نخبگان واشنگتن؛ تعدا بازدید صفحات اینترنتی، حضور در کنگره، مورد مشورت قرار گرفتن، تعداد کتب فروش رفته و تعداد شرکت کنندگان در سمینارها.

·    شاخص‌های تأثیرگذاری: توجه سیاست‌گذاران به پیشنهادها، ایفای نقش مشاور برای احزاب سیاسی و کاندیداها، ارجاع به مطالب منتشر شده، موفقیت در به چالش کشیدن خرد متعارف و رویه‌های استاندارد دیوان‌سالاران و مقام‌های انتخابی در واشنگتن.

متأسفانه تا کنون هیچ مطالعه ی کامل و دقیقی مبتنی بر این شاخص‌ها انجام نشده است، در نتیجه نمی‌توان به مقایسه دقیق نفوذ اندیشکده‌ها پرداخت. اما به طور کلی اندیشکده‌های ذی‌نفوذ مثل رند و بروکینگز، تقریباً در تمام این شاخص‌ها نمره بالایی را کسب می‌کنند.

مهم‌ترین خصیصه‌ی اندیشکده‌های آمریکایی استقلال آن ها از دولت است. در نتیجه، بیشتر منابع مالی مورد نیاز اندیشکده‌ها از بخش خصوصی تأمین می‌شود. برای مثال، می‌توان به تاریخچه ی شکل‌گیری اندیشکده‌های بروکینگز و کارنگی اشاره کرد:

·    رابرت بروکینگز، تاجر آمریکایی، در سال 1916 «مؤسسه ی تحقیقات دولتی»[13] را با همراهی تعدادی از اصلاح‌طلبان پیشرو تأسیس کرد. این مؤسسه، یکی از نخستین سازمان‌های خصوصی برای تحلیل مسائل سیاست عمومی در سطح ملی بود. آنها سپس در سال 1922 «مؤسسه اقتصاد» و در سال 1924 یک مؤسسه ی دانشگاهی را تأسیس کردند. این دو مؤسسه در سال 1927 با هم ادغام شدند و اندیشکده‌ ی بروکینگز به شکل فعلی خود متولد شد. رابرت بروکینگز تلاش‌های عام‌المنفعه ی دیگری نیز درکارنامه ی خود دارد.

·    اندروکارنگی؛[14] صنعتگر ثروتمند اسکاتلندی – آمریکایی، در هفتاد و پنجمین سالگرد تولد خود به تاریخ 25 نوامبر 1910 مبلغ ده میلیون دلار برای تشکیل «موقوفه ی کارنگی برای صلح بین‌‌المللی» اختصاص داد و به این ترتیب، یکی از مهم‌ترین اندیشکده‌های آمریکایی متولد شد. کارنگی نیز همچون بروکینگز فعالیت‌های عام‌المنفعه متعددی داشته است.

به جز افراد ثروتمند حقیقی، معمولاً شرکت‌های بزرگ نیز به دلایل مختلف به تأمین مالی اندیشکده‌ها کمک می‌کنند. ناگفته پیداست که برخی از تأمین کنندگان‌ منابع مالی اندیشکده‌ها اهداف سیاسی و منافع خاصی دارند، اما برخی دیگر نیز با اهداف انسان دوستانه به تأمین آن دسته از برنامه های اندیشکده ها می پردازند که بیشتر با حوزه‌هایی مثل بهداشت و درمان سر و کار دارد. اگر چه معمولاً اندیشکده‌ها برخی از حامیان خود را معرفی می‌کنند، در مجموع، نمی‌توان از این نظر فعالیت آن‌ها را چندان شفاف دانست. برای مثال، بروکینگز تنها سه حامی مالی خود را معرفی کرده است.

·    آیرین دایاموند[15] در گذشته در هالیوود ویراستار و استعدادیابی مشهور بود. وی بعدها به فعالیت‌های انسان‌دوستانه روی آورد و به اتفاق همسرش آرون،[16] بنیاد آیرین دایاموند را تأسیس کرد. این بنیاد در زمینه ی بهداشت و درمان از بروکینگز حمایت مالی می‌کند.

·         شرکت ژاپنی هیتاچی برای شناسایی تأثیر تحولات جهانی بر کسب و کار خود، روابط گسترده‌ای با بروکینگز دارد.

·    فیلیپ نایت[17] رئیس و یکی از مؤسسان شرک نایک[18] در سال 2011 یک کرسی اختصاصی برای مطالعات ژاپن در مؤسسه بروکینگز ایجاد کرد.

 

نام اندیشکده	سال منتهی به	درآمدها	هزینه‌ها
رند	December 31/ 2011	$287/428/038	$279/430/371
مؤسسه بروکینگز	June 30/ 2011	$130/784/440	$93/962/754
بنیاد هریتج	December 31/2012	$82/000/000	$80/033/828
مرکز مطالعات بین‌المللی و راهبردی	September 30/2011	$58/337/624	$32/942/465
شورای روابط خارجی	June 30/ 2010	$42/700/117	$50/731/317
مؤسسه امریکن انترپرایز	June 30/2012	$38/831/796	$32/235/853
مرکز پیشرفت آمریکا	December 31/ 2010	$36/799/065	$33/727/128
موقوفه کارنگی برای صلح بین‌الملل	June 30 / 2012	$26/625/124	$30/095/148
مؤسسه کیتو	March 31/ 2013	$24/865/000	$25/554/000
بنیاد آمریکای جدید	December 31/2011	$17/188/491	$15/424/254
مرکز بین‌المللی وودرو ویلسون	September 30/2011	$15/572/756	$20/019/966
شورای آتلانتیک ایالات متحده آمریکا	December 31/ 2011	$13/409/332	$7/710/194
مؤسسه سیاست شرق نزدیک واشنگتن	December 31/ 2011	$9/142/976	$8/680/990
مرکز امنیت جدید آمریکا	June 30 / 2012	$5/337/335	$6/212/516
مؤسسه هادسون	December 31/ 2011	$4/561/389	$3/018/291

 

 

 

  

بررسی بودجه ی اندیشکده‌ها نشان می‌دهد که اندیشکده‌های متمایل به جبهه محافظه‌کار در مجموع درآمد بیشتری از اندیشکده‌های متمایل به جبهه لیبرال دارند.

نکته آخر این که نباید فراموش کرد حجم کمک مالی به اندیشکده‌ها، در مقایسه با کمک‌های مالی خیّرین آمریکایی به دانشگاهها و سازما‌های مذهبی، رقم چندان بزرگی نیست و موضوع تأمین مالی، تبدیل به یکی از دغدغه‌های مهم اندیشکده‌ها شده است. در جدول شماره 3 آخرین اطلاعات از درآمدها و هزینه‌های مهم‌ترین اندیشکده‌های آمریکایی فعال در زمینه مسائل بین‌المللی ذکر شده است. همان طور که در شکل مشخص است، اختلاف چشم‌گیر درآمد رند با دیگر اندیشکده‌‌ها بسیار قابل توجه است. این اختلاف می‌تواند نشانه‌ای از نفوذ بسیار زیاد این اندیشکده‌ در سیاست‌های آمریکا باشد.

 

 

 

 

---